Door de ogen van - Karine van der Kraan (ZuidOostZorg)
In deze serie, waar leden van Topcare-organisaties aan het woord komen, starten we met Karine van der Kraan. Zij is bestuurder van ZuidOostZorg en neemt ons mee naar hoe de instelling zich ontwikkeld heeft tot een Topcare-organisatie en welke rol de onderzoekstraining daarin heeft gehad.
Waarom doen we wat we doen: de kracht van Topcare
“Onze revalidatieafdelingen stonden voor een omslag. De vraag was niet óf, maar hóe er een inhoudelijke verandering moest komen. We wilden beter worden in wat we al deden,” blikt Karine terug. Maar om verder te komen was een duidelijke koers nodig, een kapstok om het aan op te hangen. Het antwoord werd gevonden in Topcare. “Dat Topcare de verbinding maakt met onderzoek was voor ons de grote drijfveer. We waren direct gecharmeerd van de thema’s en de criteria waarmee Topcare werkt.”
De Topcare-training als keerpunt
Toch was de start niet vanzelfsprekend. Onderzoek had voor veel zorgprofessionals aanvankelijk een wat afstandelijk imago. “Bij navraag bleken veel collega’s te vinden dat onderzoek helemaal niet bij hen paste. ‘Wat moet ik er eigenlijk mee?’, zeiden ze. Niet iedereen stond dus te juichen bij aanvang.”
Maar juist door klein te beginnen en te starten met de Topcare-training, met een groep verzorgenden en verpleegkundigen, veranderde dit. “Toen kreeg het vleugels. Deelnemers vonden het heel leuk. Het wakkert die nieuwsgierige houding aan: waarom doen we wat we doen? En het bleef heel dicht bij de praktijk.”
De kracht zat in het samen leren, in het delen van onzekerheden en het ontdekken dat onderzoek niet eng of ingewikkeld hoefde te zijn. “Het was laagdrempelig, en deelnemers gingen erover vertellen. Dat maakte echt het verschil.”
Het werken met een lector werd al snel een belangrijke pijler in het traject. Hans Drenth, lector en onderzoeker, bracht kennis letterlijk dichter bij de werkvloer. Postermarkten, presentaties en de laagdrempelige ‘broodje kennis’-sessies zorgden ervoor dat onderzoek geen ver-van-je-bed-show bleef. “De lector heeft echt een belangrijke rol in het dichtbij brengen van onderzoeksresultaten bij onze medewerkers. Dat komt ten goede aan de zorg.”
Een blijvende verandering
De effecten van de Topcare-training zijn nog altijd voelbaar. Zorgprofessionals willen nu literatuur lezen, een zoekstring opbouwen en bovenal vragen stellen. “De kern is die onderzoekende houding en het nieuwsgierig zijn. Het resultaat zit ’m nog veel meer in gedrag”, aldus Karine.
Dat gedrag leidde intussen tot zichtbare veranderingen: meerdere promovendi, een onderzoeksteam dat trainingen verzorgt, en professionals die masters volgen.
Karine vat het treffend samen: “Dat je elkaar blijft bevragen – waarom doen we eigenlijk wat we doen? – dat vind ik pure winst. Daarom gaan we ook door met onderzoeksscholing. Het resultaat zit veel meer in gedrag dan in projecten of rapporten.”
Onderzoek voor iedereen
Wat ooit begon als een spannend, misschien zelfs wat abstract thema, is inmiddels verweven in de cultuur. “Onderzoek is voor iedereen,” geeft Karine aan. En tegelijk is er de erkenning dat dit niet vanzelf gaat. “Voor de gemiddelde zorgmedewerker is onderzoek spannend. Daarom hebben wij als organisatie de plicht om het minder spannend en kleiner te maken. Praktischer.”
Het is een beweging die niet alleen de zorg verbetert, maar ook de trots en nieuwsgierigheid van medewerkers vergroot. “Dat gun ik eigenlijk elke organisatie,” zegt Karine. “Maar vooral gun ik het elke collega.”
